Soğutma Devresi
1. Soğutma ünitesi
2. Emme borusu
3. Kompresör
4. Basma borusu
5. Kondanser
6. Sıvı tankı
7. Sıvı borusu
8. Genleşme valfi olmak üzere sekiz ayrı ana üniteden meydana gelmektedir. Bu ünitelerden her birinin görevi ayrı ayrı aşağıda belirtilmiştir.
Soğutma Ünitesi
Belirli bir ısı transfer düzeyinde olup, soğutulan hacimden buharlaşan soğutucu akışkana ısı geçişini sağlar. Diğer bir deyimle soğutulan hacimden gerekli ısı trans-ferini sağlayarak soğutucu akışkanı buharlaştırır. Bu İşlem sırasında soğutulan hacim havasının ısı tutumu azalır, buharlaşan soğutucu akışkanın ısı tutumu artar. Sonuç olarak, ısı tutumu azalan soğutulan hacmin havasının sıcaklığı düşer ve bu işlemin devamı halinde Soğutma işlemi gerçekleşmiş olur.
Emme Borusu
Soğutucu ünitede buharlaşan düşük basınçlı soğutucu buharının kompresör emişi girişine taşınmasını sağlar.
Kompresör
Soğutucu ünitede buharlaşan düşük basınçlı soğutucu akışkan buharını emerek daha yüksek bir basınç ve Sıcaklık altında kondansere basar. Kompresör bu görevini yaparken emme ve basma tulumba gibi rol oynar. Ancak kompresörün emip bastığı akışkan, soğutucu akışkan buharıdır.
Basma Borusu
Kompresörün bastığı yüksek basınç ve sıcaklık altında-ki soğutucu akışkan buharının kondansere taşınmasını sağlar.
Kondanser
Soğutucu ünitede olduğu gibi belirli bir ısı transfer yüzeyinde olup ancak soğutucu ünitede olan işlemin aksine yüksek basınçlı sıcak soğutucu akışkan buharından kondanser ortamına yani; yoğuşturma ortamına ısı transferini sağlar. Yoğuşturma ortamı genellikle su veya atmosfer havasıdır. Bu işlem sırasında yüksek basınçlı sıcak soğutucu akışkan buharının ısı tutumu azalır. Isı tutumu azalan yüksek basınçlı sıcak soğutucu akışkan buharı öncelikle eğer kızgın buhar ise sıcaklık kaybına uğrar ve yoğuşur yani sıvı durumuna düşer. Bu işlem sırasında yoğuşturma ortamı olarak kullanılan su veya atmosfer havasının ısı tutumu artmaktadır. Isı tutumu artan su veya atmosfer havası miktar bakımından sonsuz büyüklükte müteala edilen akarsu veya atmosferden beslenmekte olup, bu mütealaya göre akarsu veya atmosferin sıcaklığında herhangi bir artış olmaz. Dolayısıyla kondenserde yoğuşma sıcaklığı, kondenserin ısı transfer yüzeyi ile akarsu veya atmosfer havasının sıcaklığına göre belirlenir. Oysa soğutucu ünitede soğutulan hacmin havası sınırlı (bilhassa izole edilmiş bölme veya odalar halinde) olduğu için, soğutma işle-minin devamı halinde, soğutulan hacmin havası daimi olarak sıcaklık kaybetmektedir. Soğutucu ünitenin ısı transfer yüzeyi belirli olmakla beraber soğutulan ha-cimde sıcaklık kaybı devam ettiği sürece, soğutucu ünitede buharlaşan soğutucu akışkanın sıcaklık kaybı ve basıncı belirli değildir. Bu belirsizlik, soğutulan hacmin havasının sıcaklık kaybı devam ettikçe soğutucu ünitede buharlaşan soğutucu akışkanın da daha düşük sıcaklık ve basınçta olacak şekilde görülür.
Sıvı Tankı
Kondanser’de yoğuşan sıvı soğutucu akışkan, sıvı tan-kında toplanır. Sıvı tankında daimi olarak sıvı soğutucu akışkan stok ’u bulunması, soğutucu ünitenin ihtiyacı soğutucu akışkanın emniyet altında beslenmesini sağlar. Sıvı tankında herhangi bir sıvı soğutucu akışkan birikintisi olmaması halinde soğutucu ünitenin ihtiyacı soğutucu akışkanın beslenmesinde kesilmeler veya ara vermeler olur. Bu durum ise, soğutma düzenini ciddi şekilde bozar. Bu durumda daha çok soğutma devre-sinde yeter miktarda soğutucu akışkan bulunmaması halinde ortaya çıkar. Ancak , soğutma devresinde yeter miktarda soğutucu akışkan bulunsa dahi soğutma devresinde sıvı tankı bulunmazsa aynı düzensiz soğutma devam eder. Bu sebeple düzenli bir soğutma işlemi için bir soğutma devresinde bir sıvı tankının bulunması bir zorunluluktur.
Sıvı Borusu
Sıvı tankında biriken sıvı soğutucu akışkanın genleşme valfîne kadar taşınmasını sağlar.
Genleşme Valfi
Genleşme valfinde sıvı soğutucu akışkan aniden genleşir. Bu ani genleşme sırasında sıvı soğutucu akışkanının basıncı, dolayısı ile sıcaklığı düşer. Genleşme çok ani olduğu için soğutucu akışkanın ısı tutumunda her-hangi bir değişiklik olmaz. Sonuç olarak görülmektedir ki soğutucu akışkanın ısı tutumu soğutucu ünitede artmakta, bu artışa bir miktarda sıkıştırma işinden dolayı kompresörde ilave olunmaktadır. Kondanser de ise tekrar soğutucu akışkanının ısı tutumu azalmaktadır. İlerde de görüleceği gibi bu azalma soğutucu akışkanının soğutucu ünitedeki ve kompresördeki ısı tutumu artışına eşittir. Burada gene sonuç olarak görülmektedir ki belirli bir termodinamik çevrim esasına göre bir düşük sıcaklık bölgesinden bir yüksek sıcaklık bölgesi-ne ısı depolanması ile soğutma işlemi elde olunmaktadır. Bir düşük sıcaklık bölgesinden bir yüksek sıcaklık bölgesine ısı pompalanmasında kullanılan esas vasıta soğutucu akışkandır. Bir soğutucu akışkan ısı pompalanmasında, diğer bir deyimle soğutma işleminde kendisine düşen görevini soğutucu ünitede buharlaşmak ve kondonserde yoğuşmak sureti ile yapar.